18 Ekim 2018 06:44

Deniz Temur deniztemurblog@gmail.com

Çocuklar neden tırnaklarını yer?

4 yaşında kızı tırnak yemeğe başlayan bir okurumuz durumu düzeltmek için uğraştığını ancak çözüm üretemediğini yazmış. Benzer sorunlar yaşayan ailelere de yol gösterici olabileceğini düşünerek tırnak yeme, parmak emme gibi davranışlar sergileyen çocuklara nasıl yaklaşmamız gerektiğini bugünkü köşemize konu ettik. 

Öncelikle, çocuklarda tırnak yeme, parmak emme, saç kopartma, burun karıştırma gibi davranışlarda sorunu çözmek için sonuca değil nedene odaklanın.

İlk yapılması gereken şey, çocukla tırnak yeme davranışı üzerine konuşmayı durdurmaktır. Eğer bugüne kadar çocuğunuza tırnak yeme konusunda sık sık uyarıda bulunmuşsanız bir süre bu konuda hiçbir şey söylemeyin, sakin olun ve sorun yokmuş gibi davranın. Telkinde bulunmak, tehdit etmek, ödül ve ceza seçenekleri sunmak durumu ancak daha kronik hale getirir unutmayın. 

ÇOCUĞUN TIRNAKLARINI YEDİĞİ ANLARI İYİ GÖZLEMLEYİN

Bu tip davranışların oluştuğu anda çocuğun nasıl bir ruh hali içinde olduğunu analiz etmek çok önemli. Çocuğun tırnaklarını yediği zamanlarda nasıl bir ruh hali içinde olduğunu gözlemleyin. Tırnaklarını yemeye başladığında ne yaptığına, tırnak yemeye başlamadan hemen önce neler yaşandığına odaklanın. Örneğin, televizyonda heyecanlandığı bir şeyleri izlerken tırnaklarını yiyor olabilir. Ya da bir yetişkinle arasında sorun yaşadığında, kendini güvensiz hissettiğinde ve korktuğunda yemeye başlıyor olabilir. Neden böyle bir tepki verdiğini doğru analiz edebilirseniz yani tırnak yeme davranışını tetikleyen durumu ayırt edebilirseniz sorunu çözmeniz daha kolay olur.

Mesela çocuğunuz korktuğunda tırnak yemeye başlıyorsa onun güvende hissetmesine yardımcı olun. Ona sevginizi gösterin. Benzer durumlar yaşadığında sizin onun yanında olduğunuzu bilmesini sağlayın. Çok fazla konuşmayın kısa cümlelerle güven verin.

Veya televizyonda izlediği bir şeyden heyecan duyduğunda tırnaklarını yemeye başlıyorsa ve izlediği şey yaşına uygun değilse tırnak yemeye neden olan içerikten onu uzaklaştırın. Mesela ona bir oyun teklifinde bulunabilirsiniz, ondan bir konuda yardım etmesini isteyebilir ve dikkatini başka yöne vermesine yardımcı olabilirsiniz.

Küçük yaş grubundaki çocuklarla sorunlara ilişkin konuşarak doğru iletişimi kurmak güçtür. Mesela siz çocuğunuza tırnak yemenin ne kadar sağlıksız ve yanlış olduğunu anlatmaya çalışsanız da sözlü iletişim onu bu davranışlardan uzaklaştırmaya yetmez. Hatta ters etki yaratır. Çünkü çocuklarda sürekli tekrarlanan telkinler davranışı pekiştirir, davranış değişikliğinin yolu güven hissettirmek ve oyunla dikkati başka yöne çekme şeklinde olur. Ama burada dikkati başka yöne çekerken çocuğunuza 'tırnak yememe şartına karşı' onunla oyun oynadığınız mesajı vermemelisiniz.

ÖĞRENİLMİŞ DAVRANIŞ OLABİLİR 

Çocukların tırnak yeme, parmak emme gibi davranışları bir başkasından görüp öğrenmiş olabileceğini de hatırlayın. Eğer çevresinde yaşıtı yada daha büyük yaşına karşın bu davranışı sergileyen bir başka çocuk veya yetişkin varsa o kişiyle yetişkin gözetiminde ilişki kurmasını ve davranışların altında yatanları iki taraf için de analiz edilmesi gerekir.

DAVRANIŞIN GEÇMESİ ANCAK ÇOCUK İSTERSE MÜMKÜN OLUR

Son olarak, bu tip davranışlar çocuklar arasında çok sık görülse de yetişkinliğe geçen vaka sayısı oldukça azdır. Çocuğuz bunu davranışı sadece motor bir hareketle altında çok da önemli bir sorun yatmadan da yapıyor olabilir. Bu biraz da iç güdüseldir. Dünyaya emme güdüsüyle donanmış hale gelen çocuklar bu davranış halinde bir süre kalmak isteyebilirler. Emme faaliyeti kesildikten sonra bu isteği bir süre daha devam eden çocuklar parmak emebilir, tırnak yiyebilir. Daha önce de dediğim gibi bu sorunu konuşmak yerine nedenlerini analiz etmeniz doğru yolu izlemeniz konusunda yardımcı olacaktır. 

Unutmamanız gereken şey bu tip davranışlar ancak çocuk isterse son bulur. Burada ebeveyn olarak çocuğunuza bu davranışı tetikleyen koşulları ortadan kaldırarak yardımcı olabileceğinizi hatırlayın.

Deniz Temur'u sosyal medyadan da takip edebilirsiniz

facebook.com/obenimannem

instagram.com/obenimannem