22 Eylül 2018 20:01

Ümit SAMİMİ umitsamimi@gmail.com

Bir kimyager neden lokanta açar

Yakından tanıdığım bir arkadaşım üç yıl önce lokanta açtı. Kendisi kimya bölümünden 5 yıl önce mezun oldu. Üstelik İstanbul’daki puanı yüksek üniversitelerden birinden aldı diplomasını. Kendisinin aktardığına göre sınıf arkadaşlarının çok büyük bir bölümü kimya sektöründe iş bulamamış. Bulabilenler de asgari ücret bandında maaş alıyorlarmış. Diğer şartlar da ziyadesiyle kötüymüş.

Ne zaman konusu açılsa, bu ve benzeri memleket meseleleri ile ilgili ağız dolusu laf eder. İdarecileri ziyadesiyle suçlar. Ülkenin geleceğinden umudunun olmadığını söyler. Hakkını yememek lazım, doğru söylediği pek çok şey var fakat ben meramımı açmadan önce sadece temizlik sektöründe ithal ettiğimiz ürünlerin demirbaş markalarını sizinle paylaşmak istiyorum.

“Ace (Çamaşır Suyu), Air Wick, Ajax, Aldays, Alo (Çamaşır Tozu), Ariel (Çamaşır Tozu), Axe, Blendax (Şampuan), Calgon, Carrefour, Cıf, Clear (Şampuan), Clit Bang, Clin, Colgate, Dettol, Domestos (Çamaşır Suyu), Dixi, Diadermine, Dove, Elidor (Şampuan), Fa, Fairy, Finish, Head&Shoulders, Henkel, Hacı Şakir, Ipana (Diş Macunu), Jhonsons Baby, Loreal (Şampuan), Lux, Max Factor, Nıvea, Omo (Çamaşır Tozu), Oral-B, Orkıd (Özel), Palmolive, Pantene (Şampuan), Prıma (Bebek Bezi), Rejoıce (Şampuan), Persil, Perwoll, Prill, Prima, Protex, Rejoice, Rexona (Şampuan), Rinso (Çamaşır Tozu), Schwarzkopf, Sensodyne, Signal (Diş Macunu), Syoss, Unilever, Viecnetta, Vileda, Vanish, Vaseline, Veet, Vim, Yumoş.”

Altını çizmek isterim, tamamı değil. Pastadan büyük pay alan ithal ürünleri yazdım sadece.

Türkiye’de yerli imkanlarla üretilen şampuan, sabun ve benzeri markalar mevcut fakat herhangi bir süpermarket zincirine gittiğinizde raflarda yerini bulmak neredeyse imkansız. Çoğu satmıyor bile çünkü insanlar satın almıyor.

Türkiye şampuan pazarının büyük bölümü yerli ürünlerden oluşmuş olsaydı, o asgari ücretle çalışan kimyager arkadaş daha yüksek maaşla çalışmaz mıydı? Ya da işsiz olanlar, iş imkanına sahip olmaz mıydı?
Türkiye şampuan ve sabun üretemeyecek kapasitede bir ülke değil fakat marka ve tüketim tutkumuz sebebiyle sabun alırken dahi yerli ürünü tercih etmiyoruz. Üstelik kendisinden bahsettiğim kimyager arkadaşım da yabancı şampuan ile saçlarını, ithal sabunla ellerini yıkıyor. Kıyafetlerinin büyük kısmı yine yurt dışından geliyor. Benzer ya da yakın kalitede yerlisi varken ithal olanı tercih ediyor.

Daha açık söylemek gerekirse. Eğer Whatsapp yerine Turkcell’in Bip mesajlaşma uygulamasını kullanırsanız, Bip bünyesinde daha fazla bilgisayar mühendisi istihdam edilmesini sağlarsınız.
Head&Shoulders yerine Duru Şampuan kullanırsanız, daha fazla kimyagerin iş sahibi olmasına vesile olursunuz.

Serinlemek için Lipton Ice Tea yerine Didi içerseniz, daha fazla gıda mühendisinin, daha fazla çiftçinin kazanmasını sağlayabilirsiniz.
Tommy Hilfiger yerine Lc Waikiki ‘den giyinirseniz daha fazla tekstil mühendisinin iş bulmasına katkı sağlarsınız.

Üstelik bu topraklarda binbir zahmetle kazanılan paranın yani emeğin yurt dışına çıkmasına da engel olursunuz.
Tabi ki mecbur kaldığınız ürünler olabilir, alternatifsizliği sebebiyle satın almanız gerekebilir. Benim buradaki kıstasım, mümkün olduğunca tercih etmektir.

Yarın öbür gün evladınız, yiğeniniz, yakın arkadaşınız ya da sevdiğiniz herhangi biri kimya bölümünden mezun olduktan sonra bir fast food zincirinde kasiyer olarak çalışmak zorunda kalmasını istemiyorsanız zaten yeterli hassasiyeti gösterirsiniz.
Vesselam.